Güzelin Gözü Nergis

nergis

Geçen gün teyzeme gittim onunla biraz sohbet ettik. Bana çocukları yıkamaktan hiç hoşlanmadığını travması olduğunu söyledi. Bunun nedeni sensin dedi.

Yeni doğmuştun dedi, annenle seni yıkıyorduk. Birden garip sesler çıkarmaya başladın. nefes alamıyordun. Evirip çevirdik seni, sırtını tokatladık, sonunda nefes almayı başardın. Ben o günden sonra kendi çocuğum dahil yeni doğmuş hiç bir bebeğe yıkamak için dokunmadım dedi.

Benim de aklıma Elif Şafak’ın Araf romanı geldi. Orada Ömer’in sevgilisi Gail’in kelimelerle sorunu vardır. Sabahları uyanır gözüne çarpan ilk kelimeden kendine bir kelime türetir güne öyle başlardı. Gününün gidişatını karşısına çıkan kelimeler belirlerdi.

Ömer uzun zaman belki de ölene kadar onun gerçek adını bilmedi. Çünkü onunla karşılaştığında sabah onu uyaran kelimenin etkisinde adı Penelopeydi. Romanı çok beğenmiştim. Film duygusunda yazılmış okuduğum ilk Türk romanıydı. üstelik yazarının çok zeki bir kadın olduğuna karar vermiştim. Üstelik hala aynı fikirdeyim.

Benim için Elif Şafak Türk Edebiyatının en iyi romancılarından biri.

O kitapta Gail, Ömer ile evlenmeye karar verince birlikte oturacakları eve bakmaya gittiklerinde evi beğenmiş, pencerenin kenarında durup buradan güzel intihar diye geçirmişti içinden.

Romanın ilerleyen sahnelerinde 15 aylıkken falan Gail’in annesinin onun için pişirdiği harflerden oluşan sosisli makarnayı yedirirken, küçük Gail’in boğazına bir parça sosisin takılması yüzünden nefessiz kaldığını öğrenir okuyucu.

Gail’in harflere takıntısı, ölüm sevdası buradan kaynaklanmaktadır.

Yeni doğan bebeklerin anne karnından çıktıktan kaç saniye sonra ağladıkları da önemlidir. Bebeğin ağlaması, dünyaya geldikten ne kadar süre sonra beynine oksijen gittiğini önemiyle alakalıdır. En uzun süre 7 saniyedir benim bildiğim daha geç kalındığında beyin hasarı meydana gelir bebekte.

Öğrenme güçlüğü gibi bazı beyinin algılamasıyla ilgili sorunlarda bu doğum anıyla ilgilidir.

Elbet bir uzman değilim. Sadece çocuğu olan bir anneyim.

Her neyse teyzemin anlattıkları ve Gail’in durumu bana kendi manik depresif hallerimi anımsattı.

Ben kendimi yakınlarıma anlatırken aslında ben doğuştan özürlüğüm derim. Bunun sebebi karnımda kocaman bir hüzünle dolaşarak büyümüş olmam.

Nedenini bilmediğim, bir türlü avutamadığım bir sızıyla dünyayı seyrederek büyüdüğüme inanıyorum.

İşte o zamanlardan birinde ilkokul çağlarında okulumuzun yan tarafında kocaman bir alan vardı. Orada sebze ve çiçek yetiştirilirdi. O büyük bahçenin sahibi olan ailenin inekleri de vardı. Mahallenin süt ihtiyacını da onlar karşılardı. Bahçenin içindeki iki katlı müstakil evin alt katında inekler yaşardı, üst katında onlar kalırdı.

Şimdi orada kocaman apartmanlar var. Hayvanlarıyla uyuyan çocukların hepsinin birer apartmanı vardır herhalde.

O yüzden bu ev kadınlarına sütçü, tüpçü, mahalle bakkalı şakaları yaparken biraz daha dikkatli olun derim ben.

Her neyse efendim bu teyzemle annem beni yıkarken boğmaya çalışmışlar.

Becerememişler.

Ama ben o günden sonra hep kırık bir kalple etrafa bakar olmuşum tıpkı Gail gibi.

İşte o sütçünün bahçesi çocukluğumda hatırladığım en güzel yerlerden biriydi.

Elle çizilmiş gibi sıralanmış, lahanalar, kıvırcık salatalar, havuçlar falan vardı toprağın üzerinde. Aralarında çizgi gibi dümdüz çizikmiş oyuklar vardı toprağın üzerinde.

Çiçek tarlaları vardı bir bölümünde.

Rengarenk çiçekler yetişirdi.

Ben en çok nergisleri hatırlıyorum.

Parlak sarı bükük boyunlarıyla narin narin dururlardı.

Hallerini çok severdim. Ama yine de içimi acıtırdı neden bilmiyorum. Çok güzellikte iç acıtıcı belki de.

Bilmiyorum.

En sevdiklerime hep nergis alırdım. Harçlıklarımı biriktirir, öğretmenime, anneme nergis hediye ederdim.

Kokladığımda hep sebepsiz hüzünle çocukluğuma kaçtığım çiçekler götürdüm sevdiklerimin evlerine, işe başlayıp kendi paramı kazandığımda.

Şanslıydım, kocaman kucak dolusu çiçekler aldım bıkana kadar yıllarca.

Ama o kekremsi hüzün hiç peşimi bırakmadı.

Gözlerimin en derinine yerleşti zamanla.

Bu kadar gürültülü gülmemin sebebi ne bilmiyorum.

Yazdıklarım birden sinirimi bozdu.

Arabesk değilim, arabesk yazıyorum.

Hüzne bulanmış doğmuşum, kahkahalarım yüzünden yemin etmeden kimse inanmıyor içimin acıdığına.

Diğer tezatlıklarımı saymak istemiyorum. Aralarında koşup sizin gibi karakter yapıyorum çünkü.

Anlatma fütursuzluğum belki kendimi iyi tanımamdan belki de zırcahil olmamdan, bilemiyorum.

 

 

Reklamlar

Sınırlarda Gezinmek

 

Doğduğum günden beri yaşadığım yerlerden hiç ayrılmadım.

Farklı mahallelerde otursam da hep aynı semtin içinde gezindim.

Bu sabah kan vermek için gittiğim hastaneyi, çocukluğumdan beri biliyorum. Hep etrafındaki evlerde oturdum. Çünkü hastane çok büyük bir alanı kaplıyor.

 

erenkoy_rshh_turkpsikiyatriÇocukluğumda arkadaşlarımla birlikte, hastanenin dibinden yürüdüğümüz uzun bir asfaltla, evden uzaklara giderdik.

Benim için evin sınırlarının çok uzağında olan yerlere.

Yasak bir şeyi yapmanın heyecanına yol boyunca bizi takip eden yüksek hastane duvarlarının gizemi eklenirdi.

Orası akıl hastanesiydi.

Çok büyüktü.

Aşılmaz demir kapıları ve duvarları vardı.

Evin sınırlarının uzağında, akıl hastalarının kaldığı duvarların dışında olmak nefesimi keserdi.

Kalbimi sıkıştıran durumlar hep bütün olasılıkları bir arada düşündüğüm zamanlardır.

En çokta onlardan zevk alırım.

Benim çocukluğumda bütün yollar asfalt değildi.

O yüzden asfaltın üzerinde yürümek bize cazip gelirdi.

Nadir araba geçen yolda sıcak havalarda çıplak ayakla yürürdük. Sıcağı ayaklarımızda hissetmek hoşumuza giderdi.

Üstelik ayakkabısız yürümekte yasaklar arasındaydı. Annemiz görse buna izin vermezdi, o yüzden değerli bir yürüyüştü, yalın ayak asfaltta yürümek.

Bisiklete binerdik. Bir bisikletimiz vardı. Biz çok kişiydik ama adaletli bir şekilde,  bir yayan sıramız geldiğinde bisikletin üstünde yol alırdık.

Yaşantımızın önemli macerasıydı, bu sınır ihlalleri.

Sonra büyüdüm, o akıl hastanesinin içine babamla girdim.

Aklımı kaybetmek üzereydim.

Bu sefer aklımın sınırlarında fazlaca gezinmiş, sonunda zihnimin içinde kaybolmuştum.

Babamla o büyük kapıdan içeri girince, çocukluğumda yapışmadığım kadar sıkı yapıştım babamın koluna. Beni ne olur burada bırakma, demiştim.

Bugün aynı yolu tek başıma yürüdüm.

Babam şimdi tek başına bir bakım evinde kalıyor. Oraya ne zaman gitsem akıl hastanesi geliyor aklıma.

Babamı görmeye gitmek o yüzden benim için büyük mesele.

Kalbim hepsi çok sıkıştırıyor beni onu görmeye gideceğim aklıma gelince, o yüzden  aklıma estiğinde rahatlıkla gidemiyorum.

Bugün kan vermek için küçücük bir kulübede beklerken, hemşire birden zekasızlık örneği gösterip kendi düşük meşrebince bağırmaya başladı.

Orada çok genç insanlar vardı kan aldıran.

Bahçenin içinde yürürken telle çevrili bir alanda dolaşan genç insanlar da gördüm.

Eskisi gibi hastanenin kocaman bahçesinde dolaşmıyor hastalar.

Onların telle çevirdikleri sınırlı bir alanda, dolaşmasına izin veriyorlar.

O yüzden artık yüksek duvarlı hastanenin demir kapıları yok.

Onun yerine garaj girişi ve yaya girişi diye ayrılmış iki bölüm var, medeni alanların metal bariyerinin çekildiği.

Bugün benim hastanede ikinci günüm, gece rüyamda kabuslar gördüm. Sabah gözlerimi açtığımda ağlamak geldi içimden, ben de çocukluğumdaki gibi gizlice banyoda ağladım.

Hastanede o tel örgülerin arkasında insanları görünce bir de üstüne hemşire, bıktım artık hangi birinize yetişeyim diye bağırınca, yeniden ağlamaya başladım.

Ulur gibi ağladım.

Neden ağlıyorsun diye sordular, nedeni uzun eve gidince yazacağım, diyemedim. Boş verin dedim. Önemli değil. Onlar anlamadılar, benim hemşire yüzünden ağladığımı sandılar.

O sadece dokunmuştu oysa.

Neyse işte yarın yine gideceğim oraya ve sonunda alışacağım, alışmak zorunda kaldığım diğer şeyler gibi.

 

 

Kedi Rüyası

563706_10202535251245511_1234301911_n.jpg

Bu aralar rüyamda hep bir sürü kedim olduğunu görüyorum sadece kedi de değil aralarında mutlaka bir de fare oluyor. Dün gece fareyi elime almış onu inceliyordum. Etrafımdaki insanlara bu kedi mi fare mi diye soruyordum. Farenin ayak tırnakları yoktu ayaklarında kan vardı. Tırnaklarını çekmişler bunun diye geçiriyordum içimden ama o beni ısırdı ya da tırnaklarını geçirdi elime. Ben de bağırarak uyandım.

Rüyamda sadece kedi görmedim banyo penceresi kadar küçük pencereleri olan bir eve bakıyordum. Etrafı denizle çevrili, deniz manzaralı bir evin pencereleri kibrit kutusu kadardı. Evin içi çok kötüydü. ama ben o evi manzarası için istiyordum kapısı bile tahtadandı neyse işte deniz manzaralı bir ev ve kedi istiyorum anlaşılan.

Dün yabancı kanallardan birinde kedilerle ilgili bir program vardı. Sorunlu kedilerin psikolojilerini düzelten bir kedi doktoruyla ilgiliydi. İki olay vardı. Birinde iki arkadaş aynı evi paylaşmaya karar verince kedileri birlerine düşman olmuştu. Biri diğerini fena halde dövüyordu. O yüzden dayak yiyen kedi kanepenin altından hiç çıkmıyor oraya tuvaletini yapıyor yemeğini orada yiyiyordu.

Dayak atan kedinin sahibi kavga çıktığında donup kalıyordu ve evi terk ediyordu. ortalığı sakinleştiren diğer kedinin sahibiydi. Alanları kediler belirlemişti kimse diğerinin alanına giremiyordu.

Kedi doktoru önce problemsiz iki kediyi yan yana getirmeyi başardı sonra evdeki kuralları tersine çevirdi. Kediler alanlarını değişti.  Donup kalan kedi sahibi kedisine müdahele etmeyi öğrendi.

Diğer olayda eve gelen anne yüzünden sokaktan alınan yaralı kedi huzursuz olmuş evde iki kedi olmasına rağmen kadının annesinden rahatsız olan korkan kedi sahibinin dolabında yaşamaya başlamıştı. Aslında artık o evde yaşamak istemiyordu diğer kedide problem yoktu.

Anne ile evin sahibi olan kız sürekli tartışıyorlardı. Yaralı sokak kedisi ile duygusal bağ kurmuş olan kızı kedilere karşı çok koruyucu davranıyordu özellikle de sokak kedisi için o yüzden anne kızının korumacı müdaheleci tavırlarından rahatsız olup bunu kediye yasıtıyordu ve olan kediye oluyordu.

Önce bu durumu anlattı kedi doktoru anne kıza ben kediden çok sizden korkuyorum. Bu durumu çözün dedi. Ve kedinin yaşam alanını genişletmek için mamasını kumunu dolaptan uzaklaştırdılar.

Hatasını anlayan evin insanları ilişkilerini biraz düzeltince kedi de rahatladı kedi ile büyük annenin arası düzeldi. Dolaptan çıktı sonunda kedi.

Sık sık kedi görmesem rüyamda bu program yüzünden rüyamda kedi gördüm diyeceğim ama ben hep görüyorum buna benzer rüyaları.

Çocukluğumda hep kapımıza bir bebek bırakıldığını görürdüm. Oğlum doğduktan sonra bir daha çocuğum olamayacağını öğrendim.

Bu sabah neden bu kadar çok kedi gördüğümü düşünürken bunu düşündüm.

Acaba dedim rüyalarımda hep küçük bir bebek görmemin sebebi gelecekteki akibetimin önsezimiydi.

Kedi gizli düşman demekmiş, ya da servet.

Benim rüyalarım genelde hep refaha ulaşmaya delalettir. Umarım bu da öyle olur.

Bol kedili kocaman pencereli ufuk çizgisi denizle çizilmiş manzaralı evim olur.

Kedili günler dilerim.

…/.

13510924_1035820183168153_2511472090443010627_n

Hücrelerimiz bölünür yeniden çoğalır hastalıklı hücreyi yok etmek için onunla Savaşır  buna  bünyemizin ritmi diyebiliriz .

Hayatın içinde birey olarak Savaşçı gibi yaşarız,  zamanımız kendimize ölmemek için nedenler aramakla geçer.

Bazen karanlığa karışırız. Belki karanlık dememek gerek durduğumuz yerden başka bir tarafa geçeriz. Bunun bir nedeni olması gerekmez ya da biz hiç bilmeyiz. Bildiğimiz tek şey artık durduğumuz yerde olmadığımızdır.

Önce içimizde parçalanma, bölünme dengesi bozulur.

Bunun dışarıya yansıması yumrular,  deri dökülmeleri,  kaşıntılarla,  değişimini haber verir.

Kokumuz değişir.

Çocukluğumdan beri aynı parmağımın aynı eklem yerinden sızar içim dışıma. Yol etmiş. Yeni yerleri zamanla keşfetse de orası her zaman dışarıya açık.

Ne zaman sıkılsam, parmağımdan içim zehrini akıtmaya başlamadan önce zihnimin anılarına sadık yanı parmağımı ağrısına hazırlayıp diğerlerinden yukarıda usulünce taşımaya başlar.

Belki ilk sızısı olduğundan neden başladığını çoktan unuttuğundan onu kendinden sayar.

Yine bir bilinmezden belki de hissedilen ama görünmeyen yüzünden –çekilen ızdırap sonra erdiğinde bir şekilde sona erdiğinde yeniden öteki tarafa geçilir.

Hücreler yeniden normal bölünmesine başlar. Hasarlı hücreler onarıla bilirse onarılır, hastalıklı olanlar bakiye kalır.

Koku değişir ya da artık aynı koku perde kalktığından çirkin görünmez koklayanın burnuna.

Savaşçı hayatın doğal akışına karışıp nedenler bakınır ölmemek için kendine yaraşır.

Bu doğal ritimci, ahengi bozmadan zamanın içinde yol almak için yine kendi içine bakmalı  -kulak vermek zorundadır ki yolculuğu da aslında içinedir.

Onun rehberi, bazen sesini kıstığı bazen gürültüsünde kaybolduğu zihni ve onun emirler verdiği organlarının uyumlu iş birliğidir.

 

Saf

 

Biraz önce bir kadının hikayesine garip bir kadın figürü olarak yazıldım. Ben gülüşünde kendimi yakaladım ama o sırrıma vakıf olamadan kafasını çevirip gitti.

Pencereden dışarıya bakıyordum. Havanın bugün aydınlık olduğuna karar vermiştim. O gözünde güneş gözlüğü bahçe kapısından girdi. Acelesi olan enerjik bedeni yorgun gözlerimin dikkatini çekti. Bize geldiğini anladım.

Kapının ziline “Kim o” diye karşılık verdiğim de “Vergi dairesinden” cevabını alınca da şaşırmadım.

Genç postacı kadın kapıda zarfı bana uzatırken adımı söyledim ona, yüzüme baktı, sesimi duydu. Belki o zaman sesimin tınısıyla tezat geceliğimi fark etti ve imzaladığım kağıdı elimden alırken gülüşünü yutmak zorunda kaldığı anı yakaladım ben de.

Benim tenime değmesinden hoşlandığım, rengine bayıldığım bir geceliğim var.

Artık eskidi.

Kumaşının yumuşaklığına hayran kalıp aldığım mavi geceliğimin yakasında beyaz dantel vardı eskiden.

Onu sevmeye devam ettim ama dantelleri zamana direnemedi, yırtıldı. Aldırmadım. Onların yırtık olmadığı zamanı hatırlıyordum, üstelik hala dokusu yumuşacıktı.

Danteller o kadar yıprandı ki baktığımda bana yıpranmışlığı hatırlatmaya başladı. Ben de yakasını kestim.

Nefesimi daraltan yakaları keserek genişletmekte yeni alışkanlığım.

Mavi geceliğimin kolları eskidi zamanla ama gecelik olma hali benden geçmemişti o yüzden kollarının eskiyen yanlarını da kestim.

Sevdiğim geceliğimi bugün o kızın gülüşünde yeniden tümledim. Bir saniye sürdü.

Bu  hikaye mavi geceliğin hikayesi.

Kocaman apartmanın dairelerinden birinin kapısında, küçük kızın karşısına pırtık geceliği ile çıkmış yaşlı kadın figürüne istinaden yazılmış, kendiliğinden bir an belirmiş, saflığın görünür kılınma hezeyanı.

 

Pavlov’un Köpeği

 

ChwGkuQUUAEzyHk

Bir arkeolog olarak öğrencilik hayatımca neden mitolojiden uzak durduğumu bugün anladım çünkü isim hafızam kötü ama hikayeleri seviyorum.

Mitoloji insanların düşünce yapısının, yazısız yasalarının masalsı hali.

Gelecekten hep korktum çünkü çocukluğumda gelecek Uzay Yolu dizisiydi. Yemek masasının altına girer oradan seyrederdim. Sesleri duymak ve güven de olmak hoşuma giderdi.

Dün bir belgeselde uzaylılardan, genç bilim adamlarının buluşlarından bahsederken anlatıcı Spock deyince yuh dedim, bu Mr Spock yine karşıma çıktı.

Artık korkmuyorum gelecekten çünkü uzaylıların evrenin tamamlanmış, üst seviyelere geçmiş insanları olduğuna inanıyorum.

Bilmek insanı korkutmuyor.

Bilmek değil hatırlamak aslında insanoğlunun yaptığı, bazen de başkasının görevi oluyor, biz de olanı hatırlatmak.

Bunu da Tanrılar Okulu kitabı karşıma çıktığında anladım.

Bugünler de düşüncemin hareket noktası, bir bütünün içinde olduğum bunun zihnim olduğu, zihnimin evreni oluşturduğu.

İşte burada ortalık fena karışıyor.

Bu temel prensip üzerinden gördüklerimize ve okuduklarımıza gelecek olursak önceden atılmış tohumların zihnimizde yeşermesi zamana kalıyor. Ya da Pavlov’un Köpeği gibi bir çan sesine ihtiyaç duyuyor, harekete geçmek için.

Dışımızda olanın bizi döllemesi – bir fikri benimsemek, inanmak yerine- bizim kendi hayatımıza tohum atabilmemiz/yeşermemiz için o tohumun bize has olması için -sadece farkındalık ya da dikkat gerekiyor.

Ya da ben bildiklerimle buraya kadar gelebildim.

Peki tüm bunları ben neden kayda geçmek istiyorum çünkü zihnimin yazıyla görünmeye ihtiyacı var.

Hepsi bu.

 

 

 

Çizgili Çoraplar

100_1190.JPG

Bir zamanlar parasız olduğum uzun bir dönemim oldu oysa ben alış veriş yapmayı severim. Sabahları uyandığımda bugün bilezik almalıyım derim, vahiy gelmiş gibi sokaklara düşer kendime bilezik ararım, o gün bulamazsam, istediğim bileziği bulana kadar bu fikir aklımdan çıkmaz.

İşte parasız olduğum zamanlarda bu alış veriş yapma arzumu çoraplarla köreltirdim. O kadar çok çorap almıştım ki hala bitmediler ve ben hala onları severek, beğenerek giyiyorum.

Rengarenk, çizgili, baklava desenli çoraplar almıştım kendime. Ne zaman sokağa çıksam gözlerim cebimdeki paraya uygun çorap arardı.

Kendimi sıkışmış tıkanmış hissetsem para harcamanın tıkanmış yanlarımı açtığına inanmışım, neden bilmem.

Ben insanların gün içinde kendine iyi davranacakları, özen gösterecekleri saatler ayırmaları gerektiğine inanıyorum. Bu benim düşünce zincirimin bir halkası olmuş.

Geçen gün son paramla yine kendime çizgili rengarenk çoraplar aldım bir tanesi ayağımda şimdi. Diğer ikisi çantamın içinde hala üşengeç olduğum doğru ama onları yanımda tutmamın sebebi onlara bakıp yeni bir şeyimin olmasından duyduğum mutluluk. Ben yeni bir nesneye sahip olmayı seviyorum.

Her sabah yemek masamın köşesinde duran bilgisayarımın başına geçip bazen çalışıyorum bazen avarelik yapıyorum. Masamın bu köşesine geçmek iş yerinde masama oturmak gibi bir duygu veriyor bana. O yüzden çantam her zaman oturduğum sandalyenin yanındaki sandalyede bir uzanmalık mesafede duruyor, tıpkı iş yerimdeki gibi.

İnsan hayatın içinde yaşam alanını yaratırken bilinçaltının yönlendirmesiyle hareket eder. Ben de evden çalışmayı tercih etmeme rağmen her gün işe gider gibi davranıyorum.

İşten ayrıldığım ilk zamanlarda bir yazı yazacaksam ya da senaryo yazıyorsam bilgisayarımı alır sevdiğim bir kafeteryaya giderdim. Zamanla içim dışım olmaya başladı belki de evim de bir alan açtım kendime, artık zamanda yolculuk eder gibi aynı mekanın içinde yolculuk eder gibiyim.

Zihin yolculuklarımız dışarıda bize dayatılanlarla hiç bir zaman denk düşmez ben zihnimde daha çok zaman geçirmeyi tercih ediyorum. Dışımda misafir gibi zorunlu olanlara iştirak edince insan zihnini daha çok koruyor.

İçeriyle dışarının ayrımında değilken zihnimi koruyamazdım o yüzden yara alırdım şimdi zihin yolculuklarımda özgürüm. Oranın kanunsuzluğu ve sınırsızlığı dışarıyla denk değil dengeyi ben kurdum ve özgür oldum şimdi bunun hafifliğini yaşıyorum o yüzden dışarıda çizgili çorabın manası zihnimde başka anlamlar yükleniyor ama burada karşılığı olmadığı için çizgili, renkli çoraplarım var benim kalıyor geride.